نشت یابی لوله ها و تجهیزات صنعتی روش های مختلفی دارد که در این مقاله به مقایسه روش نشت یابی با گاز ردیاب هلیوم با روش آکوستیک برای خطوط لوله زیرزمینی پرداخته ایم.
نشت یابی آکوستیک-التراسونیک
نشت یابی فراصوت/اکوستیک یکی از روش های نشت یابی است که در سیستم های خلا و تحت فشار استفاده میشود. در هنگام نشت سیالات، وقتی جریان نشتی دارای تلاطم، کاویتاسیون یا سرعت جریان بالا باشد، امواج صوتی ایجاد می کند. این اختلالات صوتی می تواند از طریق محیط سیال تحت فشار یا تجهیز پیرامون محل نشت انتقال یابد.
امواج فراصوت این قابلیت را دارند که در فاصله ای از منبع آن با پراب های صوتی شناسایی شوند.


این روش براي تشخيص نشتي، از موج ايجاد شده در اثر افت ناگهاني فشار استفاده مي کند. از روي دامنه موج مـيتـوان انـدازه نشـتي را تشخيص داد که با افزايش سايز نشتي، سيگنال افزايش مي يابد.
اين سيستم در شرايط فشار بالا و با نرخ جريان کم، بهترين عملكـرد را دارا مي باشد. برای افزايش دقت تشخيص نشتي باید نويزهاي خارجي را به حداقل رساند و در محیط های شلوغ و پر سروصدا قابل اجرا نیست.
دستگاه نشت یاب اولتراسونیک، امواج صوتی را دریافت و به امواج صوتی شنوایی تبدیل می کند که توسط بلندگو یا گوشی شنیده می شود. همچنین میزان دامنه این امواج در صفحه نمایشگر ارایه می شود که اپراتور با تجزیه تحلیل این داده ها محل نشتی را پیدا می کند.
پارامتر های تاثیر گذار بر نشت یابی آکوستیک عبارتند از: دقت دستگاه، فرکانس اولتراسونیک، سایه نگاری صوتی، ویسکوزیته سیال، سرعت سیال،جنس لوله و اختلاف فشار و اندازه نشت.
از ایراد های این روش این است که در شدت جريان هاي زیاد، نويز پس زمينه، صوت ناشي از نشتي را ميپوشاند. همچنین اگر خطـوط لولـه گسـترده باشـد، سنسورهاي بزرگي نياز است و قادر به تشخيص نشتيهاي كوچك نخواهد بود.در نتیجه درلوله های پلاستیکی ، خطوط کم فشار و لوله های باقطربزرگ و لوله های زیر زمینی چندان قابلیت اجرا ندارد.
طبق استاندارد ASNT chapter 11 میزان دقت این روش در حالت ماکزیمم تا حدود 4- 10 Pa.m3.s-1 است.(این دقت برای جریان های آرام صادق نیست.) خطای عملیاتی این روش بسیار وابسته به تجربه ی اپراتور است.
مقایسه نشت یابی اولتراسونیک با نشت یابی با گاز ردیاب هلیوم:
طبق استاندارد ASNT chapter 7 روش شناسایی با گاز هلیوم تا( Pa.m3.s-1 ) 10^-13 دقت دارد که بسیار دقیق تر از روش آکوستیک است.
این روش نشت یابی بر خلاف روش التراسونیک، برای انواع لوله ها با قطر و جنس های مختلف با هر فشاری قابل اجرا است. و همچنین برای هر نوع پوشش سطح(خاک، بتن و غیره) با هر میزان فشردگی قابلیت استفاده دارد. همچنین از مزایای این روش، وابستگی کم به اپراتور و قابلیت اجرای آنلاین است.

